Not Found

The requested URL /_doorways/map/map.html was not found on this server.


Apache/2.2.27 (CentOS) Server at 82.118.16.78 Port 80
Boekbespreking De Loper door Johan Hut

Boekbespreking De Loper door Johan Hut

Johan Hut heeft een boekbespreking aan De Loper gewijd. Zie hier onder:


Een boek vol stoere lopers

Bij uitgeverij Tirion verscheen deel 4 uit de serie ‘Wij presenteren’, van Hans Böhm en Yochanan Afek, over de stukken van het schaakspel. Na de pion, de toren en het paard is nu de loper aan de beurt. In het geschiedenisverhaal, waarmee de schrijvers traditioneel beginnen, vertellen ze dat de loper in diverse culturen eerst olifant, vaandeldrager, nestor, lijfwacht en bisschop was. In het Engels heet hij nog steeds ‘bishop’, in het Frans ‘fou’, oftewel dwaas. Dwaas is hij in het boek zeker niet en ook niet zo zwak als in vroegere eeuwen, toen hij slechts zes velden tegelijkertijd kon bestrijken.

De schrijvers behandelen weer vele thema’s, zoals lopers tegen vrijpionnen, lopers tegen dame, pat, de lange diagonaal, lopers op paardenjacht, lachende lopers, promotie tot loper en inspiratie door wereldkampioenen.

Er zijn twee bekende eindspelthema’s met lopers, waarbij het juist leuk is om de algemene wijsheden tegen te spreken. Bijvoorbeeld dat eindspelen met lopers van ongelijke kleur altijd remise zijn, de schrijvers geven met genoegen voorbeelden van het tegendeel. Een ander zeer bekend thema is het volgende.

Eindspelstudie J. Vancura, 1922

 

Iedere gevorderde speler weet: als de zwarte koning op h8 staat, kan wit niet winnen. Hij heeft de loper van de verkeerde kleur, zoals dat heet. Wit kan de koning niet van h8 verdrijven, hij kan hem daar alleen pat zetten. In de diagramstelling dreigt zwart Kg1 te spelen, waarna hij met Kxh2 meteen remise maakt. Wit moet dus een loperzet spelen, maar dan heeft zwart met Ke3 vrije doortocht naar h8. Of toch niet? U raadt het al, toch niet.

1.Ld7 Ke3

Dichterbij lukt niet: 1…Kf3 2.Kd4 Kf4 3.h4 en de zwarte koning moet terug.

2.h4 Ke4 3.h5 Ke5 4.h6 Kf6 5.Le8

Zwart moet nu een zet doen en op elke zet is 6.h7 beslissend. Opvallend dat wit zijn koning niet nodig heeft gehad om de zwarte koning af te houden. De loper speelde naast de h-pion de hoofdrol.

Het boek kent talloze leerzame en ook grappige partijfragmenten. Ik kies er nog eentje uit.

Eindspelstudie A. Hildebrand, 1946

Hoe moet wit dit winnen? Als hij de toren slaat, is hij zijn tweede loper kwijt, meteen remise. Als zwart met zijn pion gaat rennen, heeft wit daar ook zijn handen vol aan. Als de zwarte toren op het bord blijft, kan wit sowieso niet winnen. Of… is dat weer zo’n misverstand? Kan wit niet winnen? Jawel, want met zo weinig materiaal en de zwarte koning op de e-lijn zou je het niet direct zeggen, maar het thema is: mat!

1.Lg4

Dreigt Lc3 mat! Dat, lezer van welk niveau dan ook, is een matthema dat u moet onthouden. Mat met twee lopers, waarbij de witte koning natuurlijk een handje helpt. Als de witte koning nu veilig naar d2 loopt, slaat wit wel de toren, bijvoorbeeld 1…Kd2 2.Lxa7 a4 3.Ld4 Kc2 4.Le6 a3 5.La2 en wit wint.

1…Tc7 2.Lb6 Tc2

Of 2…Tc3 3.Lxa5 Kd2 4.Lf5 en wit wint.

3.Lxa5+ Td2 4.Kh1!

Haalt het pat eruit en dwingt zwart zijn toren te geven.

‘Wij presenteren de loper’ is een boek waar iedere schaker, met welke smaak dan ook, van kan leren en plezier aan kan beleven.

Johan Hut
14 december 2013
Gooi- en Eemlander, Noord-Hollands Dagblad, Haarlems Dagblad/IJmuider Courant, Leidsch Dagblad

 

Aanvullende gegevens